Wandelen over cultuur-historische Halepaden

Halerûte informatiebord

Het is alweer even geleden dat ik samen met vriendin Tinie heb gewandeld. De laatste keer dat wij erop uit trokken was in de herfst, tijdens onze wandeling in de pronkzaal van OranjeMaar nu is het lente en onze vrije dag. Dus wij nemen het ervan. We gaan de Halerûte lopen. Een cultuur-historisch verbindingspad in de Friese Wouden dat dateert uit de tijd dat er nog geen auto’s en fietsen waren. En sinds 2014 weer in ere is hersteld.

Friestalige Gemeente

De Halerûte vind je in de Dantumadiel, een gemeente in Noordoost-Fryslân. Om precies te zijn tussen Rinsumageast en Eastwâld. Of op z’n Hollands: in Dantumadeel, zoals deze gemeente eerst heette.

Maar sinds 2009 is Dantumadeel helemaal Friestalig worden. Wat betekent dat op alle plaats- en straatnamen de Friese benaming bovenaan staat. Een logistieke operatie waarin alles is omgegooid en waarvan sommige tegenstanders zeggen dat het weggegooid geld is.

“De Halerûte is in ferbiningspaad tusken âlde halepaden fan eartiids. Halepaden wiene de koartste rûtes nei de tsjerken, de skoallen en de winkels, yn de tiid dat auto’s en fytsen noch net algemien wiene.

 De paden rûnen hast allegear oer partikuliere grûn, oer hiemen en troch boerelân en foaral oer de hege sânkoppen fan De Wâlden.”

Het verhaal achter de wandeling

We hebben afgesproken bij het Gemeentehuis van Damwâld. Vanaf daar maken wij eerst een wandeling door het dorp waar nog een aantal statige huizen staan en een prachtig kerkje uit de 12e eeuw. Allemaal gebouwen met een verhaal. Wat ook geldt voor de Halepaden. Al wandelend kom je heel wat te weten over de geschiedenis van dit stukje Fryslân. Zo waren de Halen een aantal aaneengesloten zandkoppen waar sinds het jaar 1800 arbeiders en kleine agrariërs in schamele huisjes woonden. Om bij de school, de kerk en de winkels te komen moesten zij dan ook flinke afstanden afleggen. Zij kozen hiervoor de kortste route; sprongen over sloten en liepen over andermans veld en erf. Wat heel gewoon was in die tijd.

Doordat de bewoners van de Halen deze routes lopend aflegden ontstonden er natuurlijke paden: de Halepaden.  Door deze met elkaar te verbinden kreeg je één lang Halepad wat nu een wandelroute is.

Halepad bewegwijzering
Bewegwijzering

De Halerûte

De Halerûte is ongeveer 2,8 km en loopt van de Singel naar de Johannes Durksloane in Damwâld. De route is voorzien van zes informatiepanelen waarop je de geschiedenis van de Halepaden kunt lezen. Hierdoor krijg je een goed beeld van hoe de mensen destijds woonden en werkten. Op de route zelf zijn bijna geen overblijfselen meer uit die tijd te vinden. De kleine woudhuisjes zijn praktisch allemaal verdwenen of zijn vervangen door moderne vrijstaande huizen. Dat is jammer. Je moet dus een hoop fantasie hebben om nog een beeld te vormen van hoe de mensen in die tijd leefden.

Maar net als vroeger zijn er op route klaphekjes geplaatst, die moeten voorkomen dat “het vee ook aan de wandel gaat” en loop je op verschillende plaatsen over stukken land die door boeren zijn opengesteld. Ook is het toegestaan om je hond mee te nemen. Maar natuurlijk wel aangelijnd.

Wil je deze wandeling lopen? Download dan de routebeschrijving van deze cultuur-historische wandelroute.

Start van de Halerûte

 

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*