Is fooi geven nog van deze tijd?

Is fooi geven nog van deze tijd? Want waarom geef je de serveerster die je bestelling komt brengen wel een extraatje. En de kapper, die ervoor zorgt dat je haar fantastisch zit, niet. En dan die verkoopster. Die zo haar best doet om voor jou allerlei verschillende kledingstukken uit de rekken te halen, zodat jij de paskamer niet uit hoeft. Die krijgt helemaal niets. Dat is toch raar. En tegenwoordig lijkt er zelfs een soort fooi dwang te ontstaan. Bij het pinnen krijg je steeds vaker de keuze om 5, 10 of 15 procent extra te geven. En ga je dan, terwijl de medewerker op je vingers kijkt, toch een percentage aan te tikken? Maar moet je eigenlijk wel fooi geven als je daar helemaal niet voor kiest? Dit artikel verscheen eerder in 2017 en is aangepast in oktober 2026.

Fooi is waardering voor goede service

In ons land is fooi geven een blijk van waardering voor goede service. Een deskundige op het gebied van goede omgangsvormen Beatrijs Ritsema vertelt waarom we dat doen.

“Bij het geven van een fooi is de tevredenheid van de klant het allerbelangrijkste. Je geeft het in Nederland alleen als de service die je hebt ontvangen prettig was. In Amerika is dat anders, daar is het geven van een fooi in een restaurant bijna verplicht”. Volgens haar geef je de kapper geen fooi. In de persoonlijke dienstverlening doe je dat niet. In de één-op-één dienstverlening tijdens kantooruren is dat onnodig. Een kapper werkt gewoon van 9 tot 5. Dan hoeft het niet. Daarom geef je ook geen fooi aan iemand die in een winkel werkt.”

Vooral dat laatste vind ik gek. Want horecamedewerkers krijgen net als de kapper gewoon salaris. Maar omdat mensen in de horeca niet tijdens kantooruren werken, maar wel gewoon 8 uur per dag, zouden hiervoor een extraatje moeten krijgen. Dat door de klant en in dit geval gast wordt betaald.

Volgens het artikel is het ook gebruikelijk om een taxichauffeur een fooi geven. Die werkt ook buiten kantooruren. Maar die rekent wel flinke tarieven waar, naar mijn mening een fooi bij inbegrepen zit.

Is fooi geven niet uit de tijd?

Kortom aan iemand die dienstverlenend is, buiten kantooruren werkt en naar jouw tevredenheid de klus klaart, kun je een fooi geven. Maar waarom aan hen wel? Volgens mij is het geven van fooi een beetje achterhaalt.

Want wie werkt er nog tijdens kantooruren? Medewerkers in supermarkten en bouwmarkten werken ook tussen 8.00 uur en 21.00 uur ’s. En buschauffeurs hebben ook diensten die zowel ’s ochtends, ’s middags of in de avonduren liggen. Waarom zou je dan een uitzondering maken voor medewerkers in de horeca, die je bestelling komen brengen en vaak niets aan je avondje toevoegen?

Ik weet natuurlijk ook wel dat de jeugd die in de horeca werkt blij is met dat extraatje bovenop hun salaris. Onze dochter, die vroeger als keukenmedewerker wat bijverdiende, was altijd heel gelukkig als zij eens in de zoveel tijd een enveloppe met harde cash ontving. Maar onze zoon, die in de vulploeg van de Jumbo werkte en heel bereid was om klanten naar een product te brengen dat ze zelf niet konden vinden, kreeg daarvoor niets extra’s. En dat vind ik vreemd.

Is fooi geven verplicht?

Fooi geven is niet verplicht. Sinds 1988 maakt tipgeld geen deel meer uit van het salaris. Het bedrag dat je extra geeft, is dus echt een fooi die ten goede komt aan de medewerkers. Maar hoeveel fooi geef je dan? Dit schijnt ergens tussen de 5 en 10 procent van de rekening te liggen. Dus hoe hoger de rekening, hoe lager het percentage.

Wat je nooit moet doen is maar 5 of 10 cent geven. Dat kun je echt niet maken. Geef dan niets. Wat je wel kunt zeggen is “laat maar zitten”. Bijvoorbeeld als een bedrag 1,95 is en je betaalt met 2 euro. Dat kan wel.

Fooi dwang

Wat me ook is opgevallen, is dat er een nieuwe manier van fooi geven is geïntroduceerd: de zogenaamde fooi dwang. Ik had het nog niet eerder meegemaakt, totdat ik een keer op Schiphol twee koffie bestelde. Op het pinapparaat verscheen een menu met verschillende mogelijkheden om de rekening op te hogen. Die varieerden van 10 tot 15 procent. En als je goed keek – ik had mijn leesbril natuurlijk niet op – was er ook een mogelijkheid om géén fooi te geven. Maar daar moest je wel even goed naar zoeken.

Eigenlijk was ik stomverbaasd. Want zo is fooi geven geen eigen keuze meer. Je moet ineens goed opletten welke knop je indrukt, voordat je uiteindelijk met een hogere rekening staat te pinnen.

Hoeveel fooi geef je in het buitenland? 

In het buitenland is het gebruikelijker om fooi te geven dan in ons eigen land. Het bedrag dat je geeft verschilt echter per land. In Frankrijk is de fooi al bij de prijs inbegrepen. Als dat niet zo is staat er ‘service non compris’. Dat betekent dat de service/bediening niet bij de prijs in zit. In dit geval wordt er een fooi van ongeveer 10 procent verwacht.
In Duitsland wordt fooi geven gewaardeerd, maar is net als in Nederland niet verplicht. In de VS leeft de bediening van fooi, omdat de lonen lager zijn. In een restaurant rekenen ze daar zeker op jouw extra bijdrage.
In Spaanse restaurants laten mensen vaak maar een klein bedrag achter. Anderen geven ongeveer 5 procent fooi. Al wordt 5 procent al als een ruime fooi gezien.

Maar niet in elk land is het gebruikelijk om iets extra’s te geven. In sommige Aziatische landen zien ze fooi als een regelrechte belediging en wordt dus niet gewaardeerd. Dat kan dus ook. 

Wil je meer weten over hoeveel fooi je moet geven als je op vakantie bent en wanneer? Lees dan deze tips die ik vond op Skyscanner. En verder is het natuurlijk aan jou hoeveel fooi je wilt geven. Of dat je het gewoon achterwege laat. Een medewerker in de horeca krijgt aan het eind van de maand ook gewoon salaris.

Wat vind jij van het geven van fooi? Is het nog wel van deze tijd?