Stadswandeling Appingedam – is dit echt het Venetië van het Noorden?

Sommige steden ken je vooral van naam. Appingedam is er zo één: een historische stad in Oost-Groningen waar veel mensen langsrijden, maar die maar weinigen echt ontdekken. Zonde, want juist te voet laat Appingedam zich van zijn mooiste kant zien. Tijd voor een stadswandeling door deze voormalige handels- en vestingstad. En natuurlijk rijst dan meteen de vraag: doet Appingedam zijn bijnaam ‘Het Venetië van het Noorden’ eigenlijk wel eer aan?

Stadswandeling door Appingedam

Online vind je tegenwoordig veel stadswandelingen. Van uitprintbare routes tot apps die je met GPS door een stad begeleiden. Denk bijvoorbeeld aan de wandelingen van de ANWB, of digitale audiotours via platforms als van IZI-travel.nl. Wij kiezen voor de klassieke ANWB-stadswandeling: old school, met een duidelijk kaartje en routebeschrijving. Geen app, geen oortjes – gewoon lopen en kijken.

Start van de wandelroute

We zetten onze auto in de buurt van het station, waar de wandelroute start en waar je gratis kunt parkeren. Vanaf daar is het kwestie van de route starten en te beginnen. Helaas is dat moeilijker dan gedacht. En dat heeft niets met de beschrijving van de wandeling te maken. Nee, in Appingedam zijn ze niet zo scheutig met straatnaambordjes. Waardoor het even duurt voordat wij de juiste route hebben gevonden.

Zwarte bladzijde uit de geschiedenis van Appingedam

Via de Stationsweg lopen we het historische centrum in. In de Broerstraat trekken het Joods monument en de voormalige synagoge meteen de aandacht. Ze herinneren aan een donkere periode in de geschiedenis van Appingedam.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vrijwel de volledige Joodse gemeenschap gedeporteerd. Slechts vijf mensen konden onderduiken; van de gedeporteerden keerde er maar één terug. De synagoge kreeg na de oorlog een andere functie, maar het monument houdt de herinnering levend. Een indrukwekkende en sobere plek, die je even stil laat staan.
De wandeling voert verder langs de oude begraafplaats, een van de oudste plekken van de stad. Hier liggen nog enkele grafsteden uit de tijd dat in 1838 een algemene begraafplaats werd aangelegd, op de plek waar ooit een klooster stond. Het is zo’n plek waar de lagen van geschiedenis voelbaar zijn, zelfs als je er maar kort loopt.

Daar zijn ze: de hangende keukens keukens

Hoewel Appingedam ook weleens Het Venetië van het Noorden genoemd wordt is er nog weinig water te zien. Maar zodra we de Dijkstraat achter ons laten – de belangrijkste winkelstraat van Appingedam – verschijnt het Damsterdiep. Smalle bruggetjes verbinden hier de oevers en langs het water staan de beroemde hangende keukens.
Deze karakteristieke keukens hangen letterlijk boven het water en zijn hét icoon van Appingedam. De panden stammen uit de tijd dat de stad een belangrijke zeehaven was. Pakhuizen werden later woonhuizen en ruimte was schaars. De oplossing? De keuken uitbreiden… richting het Damsterdiep. Praktisch én fotogeniek.

Het Venetië van het Noorden vs Hollands Venetië.

Giethoorn wordt vaak het Hollands Venetië genoemd, en dat snap ik: waterwegen, bruggetjes en vervoer per boot waar je kijkt. Maar Appingedam? Dat is andere koek.
De stad hééft water, en de hangende keukens zijn uniek, maar om het nu met het echte Venetië te vergelijken… daarvoor heb je best wat verbeeldingskracht nodig. Architectonisch zijn er overeenkomsten, maar het grootschalige waternetwerk ontbreekt.
Toch is het water beleven zeker de moeite waard. Van april tot en met september kun je een rondvaart maken met een klassieke houten punter, het zogeheten Damsterveer. In ongeveer een uur vaar je door de historische binnenstad en bekijk je steegjes, bruggen en gevels vanaf het water. De rondvaart vertrekt bij Paviljoen Overdiep 
Liever iets actiever en rustiger? De VVV heeft een korte kanoroute uitgezet. Peddelend onder bruggetjes en langs de hangende keukens zie je Appingedam vanuit een heel ander perspectief.

Wat is er verder te doen in Appingedam?

• Eten & drinken. Voor lunch of diner zit je in Appingedam goed. Wij lunchten bij Paviljoen Overdiep, een modern restaurant in de jachthaven met prachtig uitzicht op de Nicolaïkerk. Ook Lunchroom Aan Tafel is een fijne plek voor koffie, huisgemaakte soepen, broodjes en pannenkoeken.
• Slapen: Wil je blijven overnachten? Midden in het centrum vind je Het Wapen van Leiden. Op vijf minuten rijden ligt Hotel Landgoed Ekenstein, gevestigd in een statig oud landhuis. Daarnaast zijn er diverse B&B’s en voor kampeerliefhebbers is er Camping Ekenstein, direct aan het Damsterdiep.
• Winkelen & cultuur. Shoppen doe je in de Dijkstraat: een mix van bekende ketens, lokale winkels en helaas ook wat leegstand. Rond de Nicolaïkerk vind je musea en galeries.
• Bezoek je Appingedam eind juni? Dan vallen de Damster Stadsfeesten samen met muziek, kermis en activiteiten voor jong en oud. In december wordt de stad omgetoverd tijdens het Dickens-evenement, met historische kleding, verhalen en sfeervolle verlichting.

Conclusie

Appingedam is misschien geen Venetië, maar het is wél een charmante, compacte stad met een rijk verleden, bijzondere architectuur en een ontspannen sfeer. Perfect voor een dagje struinen – of een korte mini-break – zeker als je houdt van historie en kleinschaligheid.

Ben jij weleens in Appingedam geweest?